Maak thuisbatterij btw-vrij – net als zonnepanelen

Maak thuisbatterij btw-vrij – net als zonnepanelen

Opeenvolgende kabinetten zetten groot in op de uitrol van zonnepanelen. Zonder thuisbatterij raakt het stroomnet echter overbelast. Tijd om die fiscaal aantrekkelijker te maken, schrijft Bobby Raghoenath bij VEH.

Het installeren van thuisbatterijen valt nog onder een hoger btw-regime dan zonnepanelen.

Sinds 1 januari 2023 geldt een tarief van 0% btw voor zonnepanelen die je op of bij een woning installeert. Ook onderdelen die je nodig hebt voor het functioneren ervan, zoals omvormers, vallen onder dat nultarief.

Voor thuisbatterijen geldt dat niet: daarover betaal je 21% btw. Terwijl opslag cruciaal is voor ons energiesysteem. Thuisbatterijen spelen een grote rol bij het vergroten van het eigen verbruik van zonne-energie en beperken (met de juiste regels en prikkels) pieken op het stroomnet.

Zelfverbruik stimuleren

Huishoudens willen wel investeren in verduurzaming, maar hebben last van inconsistent beleid. Een groot punt van zorg is de salderingsregeling, die per 1 januari 2027 stopt. Het kabinet wil stimuleren dat huishoudens opgewekte stroom zelf verbruiken in plaats van terugleveren.

Uit onderzoek van de Vereniging Eigen Huis blijkt dat huishoudens dat wel willen, maar dat de mogelijkheid om in het terugleveren zelf te sturen beperkt is. Ook zijn er zorgen over de betaalbaarheid van nieuwe apparaten. Een btw-tarief van 0% op de thuisbatterij is daarom passend.

‘Zonder opslag gaat zonnestroom terug naar het net, vaak op momenten dat er al een overschot is’

Zonnepanelen en thuisbatterijen zijn in feite twee kanten van dezelfde medaille. Zonnepanelen wekken elektriciteit op en met een thuisbatterij verbruik je die op een later moment. Zonder opslag gaat opgewekte stroom terug naar het net, vaak op momenten dat er al een overschot is.

Ons belastingregime behandelt dit niet als één systeem. Dat is moeilijk uitlegbaar. Je zou de thuisbatterij, zolang die dienstbaar is aan zonnepanelen, moeten zien als integraal onderdeel van de installatie. 

Voorwaarden en risico’s

Een risico is dat thuisbatterijen de netcongestie verergeren. Koppel het 0% btw-tarief daarom aan regels (zoals de aanwezigheid van zonnepanelen) en maak prijsprikkels, zodat batterijen pieken op het net afvlakken.

Daarnaast krijgt nu alleen degene die een batterij inzet voor de handel in stroom, met een dynamisch energiecontract en een energiemanagementsysteem, een deel van de betaalde btw terug. Gebruik je de batterij enkel voor het opslaan van zonnestroom? Dan betaal je dus 21%.

Deze voorwaarden sturen eerder naar ‘stroomhandel’ dan naar zelfverbruik. Een onwenselijke prikkel. Huishoudens willen niet optreden als quasi-energieleverancier, met alle verplichtingen van dien. Vanuit maatschappelijk perspectief is het bovendien logischer eigen opslag te stimuleren dan actief handelen op de energiemarkt te stimuleren.

Duitse oplossing

Nederland hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden. Duitsland verlaagde het btw-tarief op zonnepanelen én bijbehorende thuisbatterijen in 2023 al naar 0%. Daar wordt al lang erkend dat batterijen onmisbaar zijn voor flexibiliteit in de stroomketen, en daarmee dus ook het net ontzien. 

Het effect is zichtbaar in Duitsland: de aanschaf van thuisbatterijen groeit snel, consumenten profiteren van lagere investeringskosten en het elektriciteitsnet wordt minder belast. Precies wat Nederland nodig heeft in de energietransitie.

Meer dan een fiscale stimulering 

Een btw-verlaging voor thuisbatterijen is geen cadeautje, maar een investering in infrastructuur van de toekomst. Thuisbatterijen helpen – onder de juiste condities – om netcongestie te verminderen, piekbelasting te verlagen, huishoudens meer grip te geven op hun energierekening én de afhankelijkheid van fossiele energie verder terug te dringen.

Een 0%-tarief verlaagt de kostprijs, verkort de terugverdientijd en maakt opslag aantrekkelijker, zonder dat een aparte subsidieregeling nodig is. Het tarief maakt de thuisbatterij niet automatisch voor iedereen rendabel, maar het is een stap. 

Er is ook politieke wil. Onlangs nam de Tweede Kamer een motie aan die het kabinet vroeg met de verlaging aan de slag te gaan. Die motie niet uitvoeren is een gemiste kans.

Over deze opiniebijdrage

Bobby Raghoenath is fiscaal jurist bij de Vereniging Eigen Huis.